Obiekty i miejsca » Magazyny prochowe

Magazyn prochowy (prochownia) - na czas pokoju (pokojowa) – prochownie na czas pokoju (pokojowe, czasu pokoju – różne nazwy, po niem. Friedens-Pulver-Magazin) budowane były ze względów bezpieczeństwa na przedpolach twierdzy i służyły do przechowywania prochu czarnego w beczkach.

Magazyn prochowy wojenny - w czasie wojny materiał wybuchowy był przenoszony z prochowni pokojowych do prochowni wojennych (Kriegs-Pulver-Magazin), które – jako samodzielne, murowane, sklepione i nakryte nasypem ziemnym budowle - zapewniały większy poziom bezpieczeństwa. Prochownie wojenne były ponadto otoczone zazwyczaj wolnostojącym murem, a ściany boczne miały wzmacniane zewnętrznymi przyporami.

Budowę pierwszych wolnostojących magazynów prochowych m.in. w rejonie Góry Gradowej należy wiązać z katastrofą, która miała miejsce jaka wydarzyła się w Gdańsku 6 grudnia roku 1815. Wówczas to przez nieostrożność artylerzystów doszło do zaprószenia ognia w bramie św. Jakuba na Starym Mieście, w której przechowywano czarny proch. Wybuch nie tylko zniszczył sam magazyn, ale również spory fragment dzielnicy. Aby uniknąć tego typu katastrof w przyszłości zdecydowano się na wyprowadzenie poza obręb ścisłej zabudowy miejskiej magazynów prochowych.

Najstarszym zachowanym magazynem prochowym w obszarze kwartału Grodzisko jest prochownia wojenna wzniesiona (prawdopodobnie) w 1826 r. Znajduje się ona w niewielkiej dolince u stóp bastionu Jerozolimskiego od strony ul. 3 Maja (za budynkiem dawnej zbrojowni). Obecnie w jej wnętrzach zorganizowany jest użytek ekologiczny „Prochownia pod kasztanami”, służąca ochronie zimujących w jej wnętrzach nietoperzy.